تبلیغات
وبلاگ حقوقی یعقوب شاهماری سوها - وكیل پایه یك دادگستری - عضو كانون وكلای دادگستری استان اردبیل - تحریر الوسیله حضرت امام خمینی ( ره )- كتاب نكاح بخش 1


درباره وبلاگ:

آرشیو:

طبقه بندی:

آخرین پستها :

نویسندگان:

آمار وبلاگ:


Admin Logo themebox

تحریر الوسیله حضرت امام خمینی ( ره )- كتاب نكاح بخش 1

نوشته شده توسط:یعقوب شاهماری سوها
شنبه 20 آذر 1389-05:59 ب.ظ

نكاح یكى از مستحبات مورد تاءكید است . و روایاتى كه در ترغیب مردم بر آن و مذمت ترك آن وارد شده بى شمار است .
از آن جمله از امام محمد بن على باقر علیه السلام روایت شده است كه فرمود: (رسول خدا(ص ) فرمودند. هیچ بنائى در اسلام پى ریزى نشده كه نزد خدایتعالى محبوب تر از ازدواج باشد) و از مولانا جعفر بن محمد الصادق علیه السلام آمده است كه فرمود: (دو ركعت نماز شخص داراى همسر بهتر است از هفتاد ركعت نماز عزب ) و از همانجناب رسیده كه فرمود: (رسول خدا فرمود: (اموات رذل و فرومایه شما آنهایند كه عزب مرده باشند) و در خبرى دیگر از آن جناب (ص ) نقل شده كه فرمود: (بیشتر اهل دوزخ عزبها هستند) و سزاوار نیست فقر و تهى دستى كسى را از ازدواج باز بدارد، زیرا خداى عزوجل وعده داده او را به بى نیازى و وسعت رزق برساند و فرموده : (ان یكونوا فقراء یغنم الله من فضله )
(1) اگر فقیر باشند خدا از فضل خود بى نیازشان كند از رسول خدا(ص ) هم نقل شده : (كسى كه از ترس فقر ازدواج را ترك كند بخداى عزوجل سوء ظن برده است .) این بود نمونه اى از آن ادله .
از جمله مطالبى كه مناسب است بعنوان مقدمه براى كتاب نكاح ایراد گردد امورى است كه بعضى از آنها مربوط به این است كه چه كسى سزاوار است انتخاب شود براى ازدواج و چه كسى سزاوار نیست ، و بعضى مربوط است به آداب عقد، و بعضى مربوط است به آداب خلوت با همسر، و بعضى دیگر لواحقى است مناسب با این مقام كه ما آنها را در ضمن چند مسئله یادآور مى شویم .
مساءله 1 - از جمله چیزهائیكه سزاوار است هنگام ازدواج در نظر گرفته شود صفات كسى است كه مى خواهد با او ازدواج كند. همچنانكه از رسول خدا(ص ) روایت شده كه فرمود: (اختاروا لنطفكم فان الخال احد الضجیعین ) براى نطفه هاى خود بهترین ها را انتخاب كنید و به این منظور برادر آن زن را در نظر بگیرید كه چگونه انسانى است زیرا وقتى برادر زن را در نظر بگیرى به روحیات زن پى برده اى . و در خبرى دیگر آمده كه فرمود: (تلاش كنید براى نطفه هاى خود كشتزار صالحى انتخاب كنید و نزدیكان او را هم در نظر بگیرید زیرا فرزندان شبیه به دائى ها هستند) و از مولانا امام صادق علیه السلام روایت شده كه به یكى از یارانش كه گفته بوده تصمیم دارم ازدواج كنم فرمود: (متوجه باش چه جایگاهى براى خود انتخاب مى كنى و چه كسى را شریك مال خود مى سازى و عقاید و اسرارت را در اختیار چه كسى قرار مى دهى و اگر ناچارى كه این كار را انجام بدهى و فرصت جستجوى زیاد ندارى حداقل سه شرط را در نظر بگیر، یكى اینكه بكر باشد. و دوم اینكه هر كس او را مى شناسد بخیر و خوبى از او یاد كند و سوم اینكه خوش اخلاق بوده باشد)
تا آخر حدیث .
و از همانجناب علیه السلام نقل است كه فرمود: (باید دانست كه زن آدمى طوق گردن آدمى است متوجه باش چه چیزى بگردن خود مى آویزى ، و براى زن نمى توان ارزشى معین كرد نه براى زن خوب و نه براى زن بد، اما زن خوب از طلا و نقره بهتر است و با آن دو نمى شود تقویمش كرد،
(2) و اما زن بد بقدر خاك هم ارزش ندارد زیرا خاك از آن بهتر است .)
همانطور كه براى مرد لازم است همسرى صالحه براى خود انتخاب كند، براى زن نیز سزاوار است ، یعنى شخص زن و یا اولیاء او باید همسرى صالح انتخاب كنند، كه از حضرت رضا علیه السلام از پدران بزرگوارش علیه السلام از رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم روایت شده كه فرمود: (نكاح بردگى است وقتى یكى از شما پاره تن خود را شوهر مى دهد در حقیقت او را برده و كنیز غیر مى كند پس باید دقت كند كه جگر گوشه خود را برده چه كسى مى كند.)
مساءله 2 - سزاوار آنست كه در انتخاب زن تنها زیبائى و مال او را در نظر نگیرید، كه از رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) نقل شده كه فرموده اند: (كسیكه زنى را ترویج مى كند و از این كار منظورى بجز جمال او ندارد چیزیكه خشنودش كند از او نخواهد دید، و كسى كه زن را بخاطر مالش ترویج كند یعنى اگر مال نداشت هرگز با او ازدواج نمى كرد خدایتعالى او را بخودش واگذار مى كند) پس بر شما باد زن دیندار بلكه زنى را انتخاب كنید كه داراى صفات شریفه و صالحه باشد، كه اخبار در مدح چنین زنى وارد شده زنى را اختیار كنید كه فاقد خلق و خوى زشت باشد كه اخبار در مذمت چنین زنى زیاد است . و جامع ترین خوبیها در یك زن همان روایتى است كه از رسول خدا (صلى الله علیه و آله ) نقل شده كه فرمود: (بهترین زنان شما زن بچه زا و مهربان و عفیفه است كه در خانواده خودش عزیز و در خانه شوهر ذلیل است ، از بیگانه خود را مى پوشاند و براى شوهر خود را آرایش مى كند، زنى كه سخن شوهر را گوش ‍ مى دهد و دستور او را اطاعت مى كند. تا آنجا كه كه فرمود: آیا بشما از بدترین زنانتان خبر ندهم ؟ بدترین زنان شما زنى است كه در خانواده خودش ذلیل بوده چون بخانه شوهر مى آید عزت و افاده مى فروشد، زنى است كه فرزند نمى آورد و كینه توز است ، زنى است كه از كار بد پروا ندارد چون شوهرش از او غایب مى شود خود را آرایش مى كند ولى نزد شوهر عفت بخرج مى دهد، سخن شوهر را گوش نمى دهد و مانند اسب چموش تمكین نمى كند، زنى است كه عذر شوهر را نمى پذیرد، كار خلافى اگر كرده باشد نمى بخشد) و در خبر دیگرى از آنجناب صلى الله علیه و آله آمده : (زنهار از سبزه روئیده در زمین آلوده ، شخصى پرسید: سبزه روئیده در زمین آلوده چیست ؟ فرمود: زن زیبائى است كه در دودمانى بد بار آمده باشد.)
مساءله 3 - ازدواج با زن زناكار و زنى كه از زنا متولد شده باشد و نیز ازدواج انسان با قابله خود یا با دختر آن قابله كراهت دارد.
مساءله 4 - سزاوار نیست كه زن با چند طائفه ازدواج كند:
1 - بداخلاق
2 - مخنث یعنى كسیكه مفعول مردان واقع مى شود
3 - مرد فاسق
4 - شرابخوار
مساءله 5 - مستحب است هنگام عقد ازدواج چند نفر را شاهد بگیرند و عقد را علنى انجام دهند و اینكه قبل از عقد خطبه اى بخوانند، و كاملترین خطبه ، خطبه ایست مشتمل بر:
1. حمد خدایتعالى ،
2. صلوات بر پیغمبر و آل او علیه السلام
3. اقرار به شهادتین
4. وصیت كردن حاضران را به تقوى
5. دعا براى زن و شوهر.
و در حمد خداى تعالى همین مقدار كافى است كه عاقد بگوید: (الحمدلله ) و صلوات اینكه بگوید: (اللهم صل على محمد و آل محمد)
و بلكه حمد به تنهائى نیز كافى است ، و نیز مستحب آن است كه عقد را در شب انجام دهند و كراهت دارد در شبهاى آخر ماه ، و نیز در هر یك از ایام نحس هر ماه ، و ایام نحس هر ماه كه بر سر زبانها مشهور شده عبارتند از: سوم و پنجم و سیزدهم و شانزدهم و بیست یكم و بیست چهارم و بیست پنجم . (كه جمعا مى شود هفت روز).
مساءله 6 - مستحب است اینكه زفاف (عروسى ) در شب انجام شود و ولیمه آن را در همان شب و یا روزش بدهند كه دادن ولیمه از سنن مرسلین است و از رسول خدا (صلى الله علیه و آله ) روایت شده كه فرمود: (ولیمه تنها در پنج مورد سنت است : 1. عروسى 2. خرس ، یعنى تولد فرزند 3. عذار، یعنى ختنه كردن پسر 4. و كار، یعنى خریدن خانه 5. ركاز، یعنى برگشتن از مكه ) و ولیمه در این پنج مورد یك الى دو روز مستحب و سنت است نه بیشتر براى اینكه رسول خدا (صلى الله علیه و آله ) فرمود: (ولیمه دربار اول حق است و در دو روز كرامت است و در روز سوم ریا و خودنمائى است ) و جا دارد براى شركت در ولیمه مومنین دعوت شوند و براى مومنین نیز مستحب است دعوت صاحب ولیمه را بپذیرند و ولیمه او را بخورند هر چند كه روزه مستحبى گرفته باشند و براى صاحب دعوت سزاوار آن است كه هر دو طائفه غنى و فقیر را دعوت كند و سفره خود را به اغنیاء اختصاص ندهد، كه از رسول خدا (صلى الله علیه و آله ) روایت شده كه فرمود: (بدترین ولیمه ها آن ولیمه ایست كه اغنیاء بآن دعوت بشوند و فقرا به آن راه نداشته باشند.)
مساءله 7 - براى كسیكه در شب زفاف مى خواهد با همسرش آمیزش كند مستحب است در همان شب و یا در روزش ‍ دو ركعت نماز بخواند و خداى را با دعاهائیكه در آن خصوص وارد شده یاد كند، و نیز مستحب است اینكه با وضو باشد و نیز اینكه دست بر پیشانى همسرش در حالیكه رو بقبله است بگذارد و بگوید: (اللهم على كتابك تزوجتها و فى امانتك اخذتها و بكلماتك استحللت فرجها فان قضیت فى رحمها شیئا فاجعله مسلما سویا و لاتجعله شرك الشیطان ) بارالها من این زن را طبق دستورات كتاب تو به ازدواج خود درآوردم و در امانت تو او را گرفتم و با كلمات تو ناموس او را براى خود حلال ساختم پس اگر چیزى در رحم او مقدر كرده اى او را مسلمانى معتدل و بدون نقص قرار ده و او را شرك شیطان مساز)
(3)
مساءله 8 - براى خلوت كردن با زن بطور كلى چه در زفاف و چه در غیر آن آدابى معین مستحبات و مكروهاتى است .
اما مستحبات آن - یكى این است كه هنگام جماع بسم الله بگوید كه گفتن آن از اینكه فرزند شرك شیطان شود جلوگیرى مى كند، همچنانكه از امام صادق علیه السلام نقل شده كه فرمودند: (هرگاه یكى از شما بخواهد با همسرش جمع شود نام خدا را بزبان بیاورد زیرا اگر نیاورد و از آن جماع فرزندى بشود شرك شیطان خواهد شد)
و در معناى این حدیث روایات بسیار است - یكى دیگر اینكه از خدایتعالى درخواست كند كه به او فرزندى دهد با تقوى و با بركت و پاك و پسر تمام الخلقه . - یكى دیگر اینستكه در حال جماع مخصوصا با زنى كه حامله است با وضو باشد.
اما مكروهات آن یكى جماع كردن در شبى است كه ماه در آن شب گرفته باشد، و روزى كه خورشید گرفته باشد، و روز وزیدن بادهاى سیاه و زرد و یا زلزله ، و هنگام غروب خورشید تا بر طرف شدن شفق و نیز بعد از طلوع فجر تا طلوع خورشید، و در زمان محاق یعنى شبهاى آخر ماه ، و نیز در اولین شب هر ماه مگر شب اول ماه رمضان و در شب نیمه هر ماه و در شب چهارشنبه و در شبهاى عید فطر و قربان ، ولى جماع كردن در شبهاى دوشنبه و سه شنبه و پنج شنبه و جمعه و در روز پنجشنبه هنگام ظهر و در روز جمعه بعد از عصر مستحب و نیز جماع كردن در سفر در صورتیكه آب غسل نداشته باشد مكروه است و نیز جماع در حال عریان بودن و بعد از احتلام مكروه است ، مگر آنكه از احتلام غسل كرده باشد، بله جماع كردن پى در پى بدون آنكه بین آنها غسل كرده باشد كراهتى ندارد و همان یك غسلى كه در آخر مى كند كافى است لكن مستحب است هر بار كه مى خواهد جماع كند عورت خود را بشوید و وضو بگیرد سپس ‍ جماع بعدى را انجام دهد، و نیز مكروه است جماع كردن در جائیكه كسى او را ببیند هر چند پسر بچه یا دختر بچه ، و نیز جماع كردن رو بقبله و پشت بقبله ، و نیز جماع كردن در كشتى ، و سخن گفتن در حال جماع مگر بذكر خدا، و جماع كردن در حالیكه یا مرد یا زن خضاب بسته اند، و جماع كردن در حال پر بودن شكم ، كه از امام صادق علیه السلام روایت شده كه فرمود: (سه چیز بدن را ویران مى سازد و چه بسا كشنده باشد یكى حمام رفتن در حال پرى شكم و دوم جماع در حال پرى شكم و سوم جماع با پیر زنان ) و نیز مكروه است ایستاده جماع كردن ، و زیر آسمان ، و زیر درخت میوه دار، و مكروه است اینكه دستمال مرد و زن یكى باشد بلكه باید مرد جدا و از زن جدا باشد و هر دو خود را با یك دستمال پاك نكنند و شهوت آندو بر یك دستمال نریزد كه در روایت آمده : (این عمل باعث مى شود بین آن دو دشمنى بیفتد.)
مساءله 9 - مستحب است ولى دختر در شوهر دادن او وقتى بحد بلوغ رسید عجله كند و بوسیله شوهر ناموس او را حفظ نماید كه از امام صادق علیه السلام روایت شده : (از سعادت آدمى یكى این است كه دخترش در خانه اش ‍ حیض نبیند) و در خبر آمده : (دختران بكر مانند میوه بر درختند اگر موقع چیدن آن را نچینند آفتاب آن را بر بالاى درخت فاسد مى كند و باد باین طرف و آنطرف پراكنده اش مى سازد دختران بكر نیز همینطورند اگر برسند به آن چیزى كه زنان مى بینند دوائى بجز شوهر ندارد) و نیز مستحب آنست كه اگر خواستگارى براى دختر آمد كه اخلاق و دیانت و امانتش موردپسند بود و نیز مردى با عفت و متمكن بود مستحب است او را رد نكند، و در انتخاب شوهر مسئله جاه و مقام و حسب و بلندى نسب را مورد توجه قرار ندهند، كه از امیرالمومنین على علیه السلام نقل شده كه فرموده اند: رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: (هرگاه خواستگارى نزد شما آمد كه اخلاق و دیانتش را مى پسندید دختر به او بدهید. سائل پرسید یا رسول الله هر چند از نظر نسب پست باشد فرمود: هرگاه خواستگارى آمد كه اخلاق و دیانتش را مى پسندید دختر به او بدهید و اگر ندهید فتنه اى در زمین و فسادى كبیر خواهد شد.)
مساءله 10 - مستحب است كوشش در ازدواج دو نفر با یكدیگر و میانجى شدن و دو طرف را راضى كردن ، كه از امام صادق علیه السلام نقل شده است كه فرمود: (امیرالمومنین علیه السلام فرموده است : بهترین شفاعتها و میانجیگیریها شفاعت بین دو نفر است در امر ازدواج تا آنجا كه خدایتعالى آندو را بهم برساند.) و از امام كاظم علیه السلام نقل است كه فرمود: (
سه كس در روز قیامت كه جز سایه خدا سایه اى نیست در زیر سایه عرش قرار دارند: 1. مردیكه برادر مسلمان خود را به ترویج برساند
2. كسیكه برادر مسلمان خود را خدمتگزار بدهد 3. كسیكه سرى از اسرار برادر مسلمان خود را بپوشاند) و از رسول خدا صلى الله علیه و آله نقل شده كه فرمود: (كسیكه در ترویج دو مومن كارى كند كه بین آندو را جمع كند خدایتعالى هزار زن از حورالعین به ازدواجش درآورد كه هر یك در قصرى جداگانه از یاقوت و در بوده باشد، و او بهر گامى كه در این راه بردارد و یا بهر كلمه ایكه بگوید ثواب یكسال عبادتى را دارد كه شبهایش را بنماز و روزهایش را به روزه بگذراند، و كسیكه در جدا كردن زنى از شوهرش عملى انجام دهد در دنیا و آخرت بغضب و لعنت خدا گرفتار شود و بر خدایتعالى حق است كه او را با هزار صخره از آتش خورد كند، و كسیكه در فاسد كردن رابطه زن و شوهرى قدمى بردارد هر چند كه نتواند آندو را از هم جدا كند در خشم خدایتعالى و لعنت او قرار مى گیرد هم در دنیا و هم در آخرت و خدایتعالى دیگر نظر رحمت باو نمى افكند)
.
مساءله 11 - مشهور و اقوى آنست كه وطى زوجه از دبر جایز است لكن كراهتى شدید دارد و نزدیكتر به احتیاط ترك آنست ، مخصوصا در صورتیكه زن رضایت نداشته باشد.
مساءله 12 - كسیكه زوجه اى كمتر از نه سال دارد وطى او براى وى جایز نیست چه اینكه زوجه دائمى باشد، و چه منقطع ، و اما سایر كام گیریها از قبیل لمس بشهوت و آغوش گرفتن و تفخیذ
(4) اشكال ندارد هر چند شیرخواره باشد، و اگر قبل از نه سال او را وطى كند اگر افضاء نكرده باشد بغیر از گناه چیزى بر او نیست ، و اگر كرده باشد یعنى مجراى بول و مجراى حیض او را یكى كرده باشد و یا مجراى حیض و غائط او را یكى كرده باشد تا ابد وطى او بر وى حرام مى شود، لكن در صورت دوم حكم بنابر احتیاط است و در هر حال بنا بر اقوى بخاطر افضاء از همسرى او بیرون نمى شود در نتیجه همه احكام زوجیت بر او مترتب مى شود یعنى او از شوهرش و شوهرش از او ارث مى برد، و نمى تواند پنجمین زن دائم بگیرد و ازدواجش با خواهر آن زن بر او حرام است و همچنین سایر احكام ، و بر او واجب است مادامى كه آن زنده است مخارجش را بپردازد. هر چند طلاقش داده باشد، بلكه هر چند كه آن زن بعد از طلاق شوهرى دیگرى انتخاب كرده باشد كه بنابر احتیاط باید افضا كننده نفقه او را بدهد، بلكه این حكم خالى از قوت نیست ، و نیز بر او واجب است دیه افضا را كه دیه قتل است بآن زن بپردازد اگر آن زن آزاد است نصف دیه مرد را با مهریه ایكه معین شده و بخاطر عقد دخول بگردنش آمده به او بدهد، و اگر بعد از تمام شدن نه سال با او جماع كند و او را افضاء نماید حرام ابدى نمى شود و دیه بگردنش نمى آید، لكن نزدیكتر به احتیاط آن است كه مادامى كه آن زن زنده است نفقه اش را بدهد هر چند كه بنا بر اقوى واجب نیست .
مساءله 13 - ترك كردن وطى زن حتى زن انقطاعى در بیشتر از چهارماه بنا بر اقوى جائز نیست مگر به اذن خود او، البته این حكم مخصوص صورتى است كه شوهر یا زن عذرى نداشته باشند، و اما در صورت داشتن عذر ترك آن مطلقا جایز است تا چندیكه عذر باقى است ، مثل اینكه جماع براى مرد یا زن ضرر داشته باشد، یكى از عذرها هم نداشتن میل است میلى كه عضو را آماده كند، حال آیا حكم مختص به حاضر است باین معنا كه كسیكه در سفر است از این وظیفه معذور است هر چند سفرش طول بكشد؟ و یا آنكه شامل مسافر نیز مى شود و در نتیجه مكلف جائز نیست سفرش را بیش از چهارماه طول بدهد بلكه واجب است در صورت نداشتن عذر بخانه برگردد و حق همسرش را اداء نماید؟ دو قول است كه قول اول اظهر است ، البته بشرطیكه سفر ضرورى باشد هر چند عرف آن را ضرورى تشخیص ‍ دهد، نظیر سفر تجارت یا زیارت یا تحصیل علم و امثال اینها نه صرف میل به سفر و انس با آن و گردش و تفریح و امثال اینها كه بنابر احتیاط نباید بیش از چهار ماه طول بدهد.


نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:- -

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر